Działalność nierejestrowana - nowe zasady od 2026
Działalność nierejestrowana pozwala osobom fizycznym na uzyskiwanie przychodów z drobnej działalności bez obowiązku rejestracji firmy w CEIDG, pod warunkiem że nie przekraczają określonego limitu przychodów i w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej.
Do końca 2025 roku limit ten był rozliczany miesięcznie, co szczególnie utrudniało działanie osobom prowadzącym działalność nierejestrowaną o charakterze sezonowym lub uzyskującym przychody nieregularnie. W 2026 roku zostanie wprowadzona istotna zmiana w zakresie prowadzenia działalności nierejestrowanej, a mianowicie limit przychodów będzie obowiązywał w ujęciu kwartalnym, dzięki czemu osoby prowadzące działalność nierejestrowaną zyskają większą elastyczność w rozliczaniu i unikną konieczności rejestrowania firmy w sytuacji gdy wyższy przychód w jednym miesiącu jest jednorazowy i nie przekroczy łącznego limitu kwartalnego.
Co to jest działalność nierejestrowana?
Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Wyjątkiem od tej zasady jest działalność nierejestrowa, określana również jako działalność nierejestrowana lub nieewidencjonowana, która nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisu art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców (nawet jeżeli jest zorganizowaną działalnością zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły), o ile spełnione są warunki zawarte w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Na mocy tego przepisu nie stanowi bowiem działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.
Zatem działalność nierejestrowana to niewielkich rozmiarów działalność zarobkowa osób fizycznych, która może być prowadzona bez konieczności rejestracji firmy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) przez osoby niewykonujące działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy i pod warunkiem nieprzekroczenia obowiązującego limitu przychodów dla działalności nierejestrowanej.
Nowe zasady prowadzenia działalności nierejestrowanej od 2026 roku
Dotychczas limit przychodów dla działalności nierejestrowej ustalany był w okresach miesięcznych (w 2025 roku miesięczny limit przychodów dla działalności nierejestrowanej wynosi 3499,50 zł), przez co osoba prowadząca taką drobną działalność niepodlegającą formalnej rejestracji nie mogła przekroczyć limitu w żadnym miesiącu prowadzenia działalności nierejestrowanej. W 2026 roku limit miesięczny zostanie zamieniony na limit kwartalny. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców mającego obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225 % kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.
Oznacza to, że maksymalny przychód możliwy do osiągnięcia dla działalności nierejestrowanej wyniesie 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym kwartale. Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku to 4806 zł brutto, zatem limit kwartalny uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowanej będzie wynosił 10 813,50 zł. Nieprzekroczenie tej kwoty przychodów w okresach kwartalnych pozwoli kontynuować prowadzenie działalności nierejestrowanej, czyli drobnej działalności zarobkowej bez rejestracji firmy w CEIDG. Należy przy tym pamiętać, że nawet jednorazowe przekroczenie kwoty limitu w jakimkolwiek kwartale, powoduje konieczności założenia działalności gospodarczej. Jeżeli bowiem przychód należny z działalności nierejestrowanej przekroczył w danym kwartale limit pozwalający na jej prowadzenie, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie limitu.
Kwartalny limit przychodów - co to oznacza?
Ustalanie limitu dla działalności nierejestrowanej w okresach kwartalnych zamiast miesięcznych ma na celu uproszczenia procedur administracyjnych oraz wsparcia przedsiębiorczości, a zmiana ma wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku. Wprowadzenie kwartalnego limitu przychodów dla działalności nierejestrowanej w miejsce limitu miesięcznego oznacza, że jeśli w jednym miesiącu danego kwartału przychód będzie wyższy niż dotychczasowy miesięczny limit, ale w pozostałych dwóch miesiącach tego samego kwartału będzie niższy, a suma wszystkich przychodów z trzech miesięcy składających się na kwartał zmieści się w obowiązującym limicie kwartalnym, to osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nadal będzie mogła korzystać z tej preferencji bez konieczności uzyskania wpisu do CEIDG.
Zmiana limitu na kwartalny jest szczególnie korzystna dla osób prowadzących działalność sezonową, takich jak rękodzielnicy, rzemieślnicy czy sprzedawcy towarów związanych z określonymi okresami w roku np. znicze, ozdoby świąteczne, wypieki i torty okolicznościowe sprzedawane głównie w sezonie komunijnym i weselnym, pamiątki dla turystów w okresie wakacyjnym, czy przetwory domowe dostępne w czasie zbiorów owoców i warzyw. W obowiązujących dotychczas przepisach, jednorazowy wyższy przychód w miesiącu powodował przekroczenie limitu i konieczność rejestracji działalności gospodarczej, nawet jeśli w pozostałych miesiącach przychody były minimalne. Nowe zasady pozwalają na bardziej elastyczne planowanie sprzedaży w skali kwartału i chronią przed obowiązkiem rejestracji firmy przy sezonowych wahaniach przychodów. Dzięki wprowadzonym zmianom osoby uzyskujące przychody w sposób nierównomierny w ciągu roku nie będą musiały rejestrować działalności gospodarczej z powodu jednorazowego wyższego przychodu w miesiącu, o ile całość przychodów w danym kwartale nie przekroczy obowiązującego limitu.
Karolina Szopa
Księgowa